Delicious facebook RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 61086
تاریخ انتشار : 20 مهر 1393 14:58
تعداد بازدید : 2760

هنر دیجیتال چیست؟

دکتر جلیل اولیاء در مقاله ای به"هنر دیجیتال چیست؟" معرفی هنر دیجیتال پرداخته است

دکتر جلیل اولیاء در مقاله ای به"هنر دیجیتال چیست؟" معرفی هنر دیجیتال پرداخته است.
هنر دیجیتال بر خلاف تصور بسیاری پدیده خیلی جدیدی نبوده و حدود نیم قرن و شاید اندکی بیشتر سابقه دارد . هنر دیجیتال به هنری اطلاق می شود که توسط رایانه در چارچوب قواعد دیجیتال تهیه شده ، یا از تصاویر و احجام اسکن شده در سیستم های مولتی مدیا multi media دیجیتالی قابل به نمایش گذاشتن باشد . به طور معمول منظور از هنر دیجیتال هنرهایی هستند که توسط فرایندهای رایانه ای ، اثر هنرمندانه انسانی و نه عملکردهای الگوریتمیک مبتنی بر علوم ریاضی تولید گردند . (Christine paul)
 کلمه دیجیتال برگرفته از کلمه digit که معنی آن به فارسی رقم است، در زبان لاتینی digitus به معنای انگشتان باز است. در واقع این سیستم برای ورود داده ها، بررسی و ذخیره سازی و خروج نتایج از پرت ها در مقادیر گسسته صفر و یک استفاده می کند در صورتیکه analog اطلاعات بر مبنای مقادیر پیوسته عمل می کند . شمردن اعداد از طریق انگشتان دست یک سیستم گسسته است .



 هنر دیجیتال از دید برخی از پژوهندگان ، اثر هنری است که در تمام یا بخشی از فرایند تولید از رایانه استفاده شده باشد . تعاریف و دسته بندی های دیگری نیز وجود دارد که بر مبنای آن هنر دیجیتال تعریف می گردد . به عنوان مثال موزه Austin هنر دیجیتال را در سه بخش فرایند ، محصول و موضوع تفکیک نموده ، اظهار می دارد چنانچه فناوری دیجیتال در هر یک از این سه بخش به کار گرفته شود ، کار به عنوان اثر هنری دیجیتال محسوب می گردد . موزه مذکور در این تفکیک ، فرایند تولید اثر دیجیتال بر مبنای بهره جستن از صنعت دیجیتال در تولید اثر می باشد که مثال هایی گوناگون از خلق یک تابلوی نقاشی دیجیتال تا یک اثر موسیقی الکترونیک و پویانمایی های رایانه ای را شامل می گردد .
 محصول هنری دیجیتال آن چیزی است که نتیجه ، در یک سیستم بصورت دیجیتال تولید گردد . خواه این تولید ، مشاهده از صفحه مانیتور باشد ، یا پرینت ، یا یک محصول هنری سه بعدی مانند مجسمه سازی یا معماری که یک هنر کاربری می باشد . به طور کلی هر هنری که امکان بروز و بیان در قالب قواعد دیجیتالی داشته باشد ، می تواند هنر دیجیتال باشد .
 آیا می توان شهر را نیز که قدمتی دیرین و آمیزه ای از مضمون ، آهنگ و قافیه و بیان است در چارچوب قواعد دیجیتال سرود؟
در حال حاضر می توان با کمک نرم افزارهای مرتبط ، یک اثر نقاشی دیجیتال را خلق نمود یا آنکه مجسمه ای را ساخت که مراحل طراحی و تولید آن بر مبنای واژگان دیجیتالی باشد . در دنیای امروز یک هنرمند یا یک علاقمند به هنر می تواند در فضای نرم افزاری ، انواع قلم موها ، رنگ ها ، و بافتهای گوناگون را در اختیار بگیرد و با آنها اثر هنری خلق نماید ، این در مقایسه با کاری است که یک هنرمند نقاش سنتی اثر خود را با الهام از سوژه های مختلف با در اختیار داشتن مجموعه ای از قلم مو و رنگ ها بر روی یک بوم نقاشی تازه و سفید کار هنرمندانه خود را شروع می کند که در پاره ای از موارد به سالها وقت نیاز دارد . در این بین آثار الگوریتم مشتق شده از محاسبات پایه ای ریاضیات شاخه ای دیگر از مجموعه هنرهای تجسمی و فراگتالیسم میباشد . هم اکنون خلق هزاران و شاید بینهایت از خطوط و اشکال مبتنی بر الگوریتم در سیستم های دیجیتالی میسر است .
 
گرافیک های دو بعدی و سه بعدی دیجیتال هم اکنون سهم عمده ای در تولیدات هنری جهان را به خود اختصاص می دهند و در چارچوب نرم افزارهای موسیقی افراد معمولی می توانند موسیقی ساخته یا آنرا جدا کنند . در واقع در جهان امروز دیجیتال مفهوم هنر برای همه کاملا میسر و عملی است.
 بخصوص تکنولوژی اینترنت امکانات وسیعی را فراهم آورده است تا بتوان به سایت های تخصصی دسترسی پیدا نمود و از نرم افزارهای فراوان هنری به منظور خلق آثار استفاده نمود . حتی فضای اینترنت امکان به اشتراک گذاشتن خلق آثار هنری و تکمیل آنرا در اختیار همگان و هنرمندان قرار می دهد تا با مشارکت یکدیگر بداعت و خلق اثر را در فضایی باز و آزاد تجربه کنند . اما در این راه که ما در ابتدای آن هستیم اشخاص و هنرمندان هستند که کار را به روش سنتی می پسندند و استدلال خود را در این زمینه دارند .



 آیا هنر دیجیتال بواقع هنر است ؟
 با همه امکانات و تعاریف گفته شده صنعت دیجیتال برای آنکه در خدمت هنرمند قرار بگیرد و هنرمند بواسطه استفاده وسیع از این امکانات هنر خود را خلق و در اختیار مشتاقان قرار دهد . شاید راه طولانی در پیش باشد . هنرمند و هنردوست هنوز هنری را جدی می دانند که با پروسه سنتی به وجود آمده باشد . اما در دنیای امروز که تعداد هنردوستان و افرادی که مایل و مشتاق هستند آثار هنری را در محل زیست یا کار خود نگهداری نمایند نسبت به زمان گذشته افزایش یافته است .
 شاید دیگر راهی جز این نباشد که هنرمند آثار خود را به صورت دیجیتالی یا برگرفته از صنعت دیجیتال تهیه و در اختیار عموم قرار دهد چه ، من بعد مفهوم هنر برای عموم خبر از طریق دیجیتال میسر نیست . ناگفته نماند که هنرمند کما فی السابق می تواند هنر خود را بصورت سنتی تهیه کند و خواهان هنر نیز می تواند بصورت سنتی به هنر نگاه کرده هنری را هنر بداند که از طریق دستی و معمولی تولید گشته است .
آثار هنری دیجیتال به این لحاظ هنوز جدی گرفته نمی شوند که اولا جامعه به هنرهای فاخر کلاسیک خو گرفته است و اصالتی را در هنرهای تولید شده به روش سنتی می انگارد که به زعم وی هنرهای تولید شده به روش سنتی می انگارد که به زعم وی هنرهایی تولید شده به روش دیجیتالی فاقد این اصالت هستند و دوم آنکه از یک اثر هنری دیجیتال می توان نسخه های متعددی تولید نمود که این امر یگانه بودن یک اثر هنری فاخر را زیر سئوال برده و این فلسفه که هنرمند تنها قادر است در یک برهه از زمان فقط یک اثر را تولید کند ، به چالش بکشد .

 آیا این استدلال که هم اکنون تکنولوژی ای در اختیار است که یک اثر هنری از یک هنرمند را که حاصل احساس و درک وی در یک زمان خاصی نسبت به موضوع ویژه ای است می توان به دفعات تولید کرد ، استدلال با ارزشی است ؟ سوم آنکه گفته می شود آثار هنری دیجیتال در حوزه نقاشی کم دوام هستند . اما قابل یادآوری است که هم اکنون چاپگرهای بسیار مجهزی ساخته شده اند که به دغدغه های هنرمند پاسخ داده و نظر خواستاران هنر را به نحو تحسین انگیزی پاسخ می دهد . این تکنولوژی ها هم اکنون در حال پیشرفت هستند .

 بنابر نظر مدافعین هنر دیجیتال ، این هنر ارزش های ویژه خود را داشته و دارای ارزشهای هنری است مضافا امکانات فراوان در پیش روی هنرمند قرار می دهد که وی را قادر می سازد دامنه کاری و بینش خود را ارتقاء داده به آنچه فکر می کند دست یابد . فضای دیجیتال یک ابزار بیش نیست که هنرمند لازم است قادر باشد از این ابزار به نحو مطلوب بهره برداری کند . مشکل کار در این جاست که برخی از هنرمندان امروز که سن و سالی از آنها می گذرد این زحمت را به خود نداده که راه و روش بکارگیری ابزارهای نقاشی دیجیتال امروزی یا مجسمه سازی را فرا گیرند . در خصوص تمام هنرهای ظریفه و معماری و خلق ساختمانهای با ارزش نیز داستان بدین منوال است .

 یعنی هنرمند کماکان مایل است سنت گرا باشد . حال زمان آن فرا رسیده که هنرمند نیز همراه با دیگر صاحبان حرف و صنعت تغییر موضع داده و خود را با الزامات امروزی هماهنگ سازد . این مطلب را باید به خاطر سپرد که ” باید با همراهان قافله همراه شد ” در غیر این صورت فرصتها از دست می روند . این قافله خیل عظیم جوانان و مهندسینی هستند که در جامعه امروز نقش بازی می کنند .
 دست اندرکاران و متولیان تولیدات هنری شامل نقاشان ، گرافیست ها ، مجسمه سازان ، موسیقی دانان و موسیقی نوازان ، خطاطان ، معماران و بطور کلی تمامی حرفی که بگونه ای در خلق آثار هنری دخالت دارند به این نکته توجه کنند که هم اکنون ابزاری تفاوت از گذشته به بازار آمده است که خلق و تولید آثارشان را راحت تر و دقیق تر از گذشته می کند . هم اکنون موزه های کثیری در دنیا وجود دارند که آثار هنری دیجیتال را به نمایش می گذارند . یکی از این موزه های مشهور ، موزه ویکتوریا و آلبرت در لندن است که مبادرت به این امر می نماید .البته در مورد خلق اثر معماری توسط سیستم دیجیتال موضوع تا حدی به دلیل مقیاس کار و فرایند چند مرحله ای آن شامل : جمع آوری دیتا ، طراحی ، سازه ، سیستم های تاسیساتی و فرایند تولید پیچیده است.

 تاریخچه هنر دیجیتال

 یکی از بهترین منابع برای بررسی هنرهای دیجیتال “پروژه موزه هنرهای دیجیتال ” است . در این پروژه تحقیقات مشترکی بین دانشگاه گیلدهال gild hall لندن و دو گالری هنری در شهرهای لندن و یسبادن کشور آلمان انجام گرفته است . این تحقیق اولین دوره تاریخی شکل گرفته هنر دیجیتال را بین سالهای ۱۹۵۶ تا ۱۹۸۶ تعیین می کند .
 هنرمندان این دوره برای تولید تصاویر مورد نظر خود از رایانه های آن زمان با مداربندی های آنالوگ و دیجیتال بهره می گرفتند و در حقیقت این افراد هنرمند نبودند بلکه افراد آماتوری بودند که به کامپیوتر و هنر علاقه داشتند . سال ۱۹۵۶ از آن جهت ابتدای دوره هنر دیجیتال معرفی شده است چونکه منتقدان از جمله اعضای هیات تحریریه ” سیگ گراف ” و “جسیکا رایکارد ” مدیر موسسه معتبر هنرهای مهاصر در شهر لندن به این تاریخ به دلایل گوناگون اشاره داشته اند .

 پایان دوره سخت را سال ۱۹۸۶ می توان انگاشت . در همین سالها وقایعی حادث شد که از آن تاریخ به بعد را می توان دوره بعدی نامید ، اول آنکه از تلویزیون bbc یک برنامه تلویزیونی تحت عنوان نقاشی با نور پخش گردید که گروهی از نقاشان مدرن سیستمی به نام quartel paintbox به کار گرفتند که توسط آن به سیستم نقاشی گرافیک دیجیتال دست یافته شد و همزمان برنامه فتوشاپ نوشته شد گرچه به بازار عرضه نشد . این دوره تا سال ۱۹۹۵ ادامه داشت و در مرحله سوم که از سال ۱۹۹۶ آغاز گردید دوران پیشرفت و شکوفایی هنر دیجیتال محسوب می گردد که کماکان این دوره ادامه دارد .

پیشگامان هنر دیجیتال

 پیشگامان هنر دیجیتال را می توان در کشورهای امریکا ، آلمان ، انگلستان و فرانسه یافت که از سال ۱۹۵۰ در پایه ریزی و پربارشدن آن سهم داشته اند به عنوان مثال “بخالا پوسکی ” “هربرت فرانک ” “هارولد کوهن ” و “پل براون ” از جمله این افراد هستند . در ابتدا پیشگامان هنر دیجیتال ریاضیدان بودند تا آنکه هنرمند باشند و در سیر تکامل آن هنرمندان پا به عرصه فعالیت گذاشتند .
 انتشار کتابی در سال ۱۹۷۱ تحت عنوان هنر کامپیوتر توسط هربرت فرانک موجب معرفی و شناخته شدن هنرهای دیجیتال گردید . “جان ویتنی ” نیز از جمله پژوهشگرانی بود که سهم بسزایی در معرفی و پدید آوردن هنر دیجیتال داشت . وی فیلمساز و هنرمند بود و علاقمند به نمایش همزمان موضوعات بصری بصری به کمک موسیقی و فرم های انتزاعی رایج می گردید .
 وی انگیزه خود را در خلق آثار هنری در ماهیت هنرمندانه هارمونی معرفی می کند و اظهار میداشت ” در حقیقت ماهیت هنر مشخص نیست و برای جمع قابل توجهی از دست اندرکاران ، قطعیت فیثاغورثی هارمونی از بین رفته است . با این حال اساس کار من در وهله نخست بر مبنای قوانین هارمونی بنیان نهاده شده است . “
مانفرد موهر monfred moher از کشور آلمان و رومان ورستکو roman versotko از کشور آمریکا بیش از ۲۵ سال به پژوهش درباره هنرهای دیجیتال از طریق توانایی های “الگوریتمیک ” پرداختند . ” ورستکوversotko ” در مقاله ای تحت عنوان ” لئوناردوleonardo ” در ارتباط با کار خود می گوید برنامه ای کامپیوتری بنام “hodos ” ساخته شده است که می تواند نقاشی هایی تولید کند که شباهتی باور نکردنی به آثار دستی من در بیست سال قبل دارند .

در سال ۱۹۷۷ ” Nigel cross” کتابی تحت عنوان ( از انگلستان ) automated architecht به رشته تحریر در آورد که در آن اعلام کرد زمان سنتی طراحی کردن ساختمان و ساخت آن سپری شده است .وشعار لکوربوزیه را مد نظر قرار داد که گفته بود یک خانه ماشینی است برای زندگی کردن در آن . بنابراین طرح و ساخت این خانه نیز می تواند به صورت ماشینی صورت پذیرد . در حال حاضر در عالم معماری و طراحی ساختمان بسیاری از کار ها توسط رایانه انجام می گردد.
 نرم افزارهای بسیار قوی cad و نظایر آن کمک فراوان به معماران و طراحان در طرح ساختمان می نماید . این بدان معناست که هنر طراحی و اجرایی کردن یک طرح ساختمان بصورت دیجیتالی و ماشینی انجام می شود که جای خوشحالی دارد . البته هنر فعلی دیجیتال کردن طراحی و ساختمان سازی جای کار بیشتری دارد که این فاز را پشت سر گذاشته و به صورت هوشمند دیجیتالی عرضه می گردد .

ثبت شده توسط : م.ر فرزین

نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :

تمامي حقوق اين سايت متعلق به دانشکده صدا و سيما قم است.