Delicious facebook RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 51842
تاریخ انتشار : 22 اردیبهشت 1393 0:0
تعداد بازدید : 1433

اسلام و هنرهای زیبا

کتاب اسلام و هنرهای زیبا به قلم سید ابوالحسن عمرانی دانش آموخته دوره ششم تهیه کنندگی سیما دانشکده صدا و سیما قم از سوی مؤسسه بوستان کتاب منتشر شده است.
کتاب اسلام و هنرهای زیبا به قلم سید ابوالحسن عمرانی دانش آموخته دوره ششم تهیه کنندگی سیما دانشکده صدا و سیما قم از سوی مؤسسه بوستان کتاب منتشر شده است.
در کتاب اسلام و هنرهای زیبا، ضمن پرداختن به هنرهای گوناگون و رابطه آنها با دین، به تفکیک هنر از غیر هنر، یا آن دسته از هنرهایی که با ذات خویش بیگانه اند، پرداخته شده است.

هنر با تمامی قداست و هم خوانی اش با فطرت و مذهب در دست نا اهل، تنها ابزاری برای لذت جویی و کامروایی های حیوانی قرار می گیرد؛ مثلا (شعر) با همه تعالی محتوا و نموداری حلول روح در قالب واژگان و بی قیدی به زمان و مکان، تنها در خدمت اشرافیت یا هوس رانی ها در قالب کلمات هوس آلوده به بیان زیبایی های اندام معشوق زمینی و زنان و کنیزکان دربار می پردازد و (شاعر) در وصف شراب کهنه ای که در دست حضرت خلیفه یا پادشاه عالی مقام است، خمریه ای سروده و صله ای دریافت کرده است.
هنر را تا آن اندازه از اصالت آسمانی اش نزول داده اند که رقص زنان و دختران به عنوان هنر نمایشی پا به آستانه پاک هنر می گذارد و این گونه قداست و اصالت زیبایش را به فریبایی های زمینی بدل می نمایند.
در این کتاب ضمن پرداختن به هنرهای گوناگون و رابطه آن ها با دین، به اختصار به تفکیک هنر از غیر هنر، یا آن دسته از هنرهایی که با ذات خویش بیگانه اند، پرداخته شده است.

به عقیده مؤلف، ضرورت پرداختن به این بحث برای تبیین جایگاه هنر و وابستگی آن به سرشت روح خدایی آدمی است؛ در عصری که برخی از هنرها باز هم به انحطاط کشیده و در کنار صنعت و تکنولوژی برای تخدیر جامعه به خدمت گرفته شده اند.

عناوین این کتاب را در پنج بخش می خوانید: «خاستگاه هنر»، «هنر و زیبایی از دیدگاه دین»، «انواع هنرها و رابطه آن ها با دین اسلام»، «دین، ارتباطات تصویری و رسانه های سنتی و مدرن» و «فرایند اجتماعی هنرهای اسلامی».

در مباحث این پژوهش ـ که مشتمل بر پنج بخش است ـ ضمن پرداختن به تاریخچه و خاستگاه هنر، یکتایی آن با سرشت پالوده انسان بیان می شود. هم چنین با ذکر تعاریف هنر در مکاتب مختلف هنری، به رابطه دین و هنر و تعامل سازنده آن ها پرداخته شده است. در این کتاب هم چنین از آن جا که هنر با زیبایی در ارتباط تنگاتنگ و پیوسته ای است، ضمن پرداختن به انواع زیبایی (محسوس و معقول) در نگاه آیات و روایات اسلامی و نگاه دین به زیبایی ها، برخی از تعاریف درباره زیبایی در نگاه مکاتب دیگر نیز بیان شده است.

در بررسی اقسام هنرهای موجود (معماری، مجسمه سازی، نقاشی، موسیقی، شعر، خوش نویسی، تذهیب و...) به چگونگی رابطه و تعامل آن ها با دین اسلام پرداخته شده و کیفیت و چگونگی ظهور درون مایه های دینی در این هنرها مطرح شده است.

موضوعی که مباحث این نوشتار را از تحقیقات مشابه آن متمایز می کند، بررسی رابطه دین با ارتباطات تصویری، هنرهای نمایشی و رسانه های ارتباط جمعی مدرن است. به این موضوع، در قالب یک بخش پرداخته شده و در آن سینمای دینی بررسی و تحلیل شده است. بایدها و نبایدها در استفاده از صنعت سینما در برآورده کردن اهداف متعالی دین به اختصار بیان شده، هم چنین به تلویزیون دینی به عنوان ابزاری برای ارائه فرهنگ و مبانی دینی و چگونگی استفاده از آن پرداخته شده است.

در بخش پایانی، ضمن جمع بندی و نتیجه گیری کلی از مبانی هنر، رابطه آن با دین اسلام و کیفیت و چگونگی تأثیرگذاری هنر بر جامعه و ایجاد فضای معنوی و تلطیف روحیه مخاطبان پرداخته شده است.
در این پژوهش، نگارنده تلاش کرده تا ضمن بازگویی تفاوت های هنر الهی و هنر اومانیستی، هنر با دین و مقدسات و انواع هنر در خدمت دین را تبیین کند.
در بخشی از این کتاب درباره موسیقیِ سازیِ حرام آمده است: «حضرت امام خمینی درباره موسیقی (مطرب) می فرماید:
(از جمله چیزهایی که مغزهای باز جوانان را تخدیر می کند، موسیقی است. موسیقی انسان را از جدیت بیرون می آورد و متوجه جهات دیگر می کند. موسیقی فکر انسان را جوری می کند که دیگر نتواند در غیر همان محیط موسیقی و مربوط به شهوات فکر بکند.)
آیت الله خامنه ای در این باره می گوید:
(موسیقی اگر انسان را به بی کاری، ابتذال، بی حالی و واخوردگی از موقعیت های زندگی و احوال این ها بکشاند، این موسیقی، موسیقی حلال نیست؛ موسیقی (حرام) است.
موسیقی اگر چناچه انسان را از معنویت و از ذکر خداوند غافل کند، این (موسیقی) (حرام) است. لهو یعنی غفلت؛ یعنی دور شدن از ذکر خدا، دور شدن از معنویت، دور شدن از واقعیت های زندگی، دور شدن از کار و تلاش و غلتیدن در ابتذال و بی بند و باری. پس این موسیقی می شود حرام.)

علامه محمد تقی جعفری نیز یادآور می شود:
(علتی که برای ممنوعیت موسیقی در منابع اسلامی ذکر شده، مسئله (لهو و لعب) است. با نظر به این که با این علت، کاملا روشن می شود که اسلام می خواهد انسان در این دنیا در مقابل هیجانات خود را نبازد و آمادگی واقعی خود را از دست ندهد.)

بنابراین به این نتیجه می رسیم که چنین نوعی از موسیقی، هیچ ارتباطی با مقوله هنر ندارد. از ویژگی های هنر، پویایی و تکامل است، اما این نوع موسیقی جز در جا زدن یا به قهقرا بازگشتن، کار دیگری انجام نمی دهد. کار این نوع موسیقی، تخدیر و حتی مسخ نمودن است. و این ویژگی، عینیت و یگانگی آن را با (غنا) بیان می کند.»
کتاب اسلام و هنرهای زیبا به قلم سید ابوالحسن عمرانی در سال1390 با شمارگان 1000 نسخه در 240 صفحه با قیمت 3900 تومان به همت مؤسسه بوستان کتاب منتشر شده است.

ثبت شده توسط : م.ر فرزین

تمامي حقوق اين سايت متعلق به دانشکده صدا و سيما قم است.